Trạm bơm PCCC là thiết bị đặc biệt. Nó có thể đứng yên gần như cả năm, nhưng khi có sự cố thì phải khởi động ngay và chạy đủ áp lực. Vì vậy, bảo trì máy bơm chữa cháy không phải việc làm cho có. Đây là cách duy nhất để biết chắc trạm bơm còn sẵn sàng trước khi phải dùng đến nó.
Điện Cơ Thiên Phúc Hưng nhận bảo dưỡng, kiểm tra và sửa chữa trạm bơm PCCC cho tòa nhà, chung cư và nhà máy tại TPHCM. Phạm vi gồm bơm điện chính, bơm diesel dự phòng, bơm bù áp và tủ điều khiển.
Bơm chữa cháy hỏng theo cách rất khác bơm sinh hoạt

Một cụm bơm cấp nước sinh hoạt hỏng là vì chạy quá nhiều. Bơm chữa cháy thì ngược lại: phần lớn hư hỏng đến từ việc chạy quá ít.
Bơm đứng yên lâu ngày dễ kẹt trục, mặt phớt khô và dính. Ắc quy của bơm diesel yếu dần mà không ai để ý. Nhiên liệu để lâu trong bồn có thể biến chất hoặc lẫn nước. Trong tủ điều khiển, công tắc chuyển chế độ đôi khi bị để ở chế độ tay sau một lần thao tác, và cứ thế nằm yên cho đến lần kiểm tra sau. Bất kỳ lỗi nào trong số này cũng đủ khiến trạm bơm không tự khởi động khi hệ thống sprinkler hoặc họng nước bị mở.
Bơm bù áp lại có kiểu hỏng riêng. Nhiệm vụ của nó là giữ áp trong đường ống chữa cháy khi hệ thống ở trạng thái chờ. Nếu đường ống rò rỉ, bơm bù áp sẽ chạy liên tục hoặc đóng ngắt dày đặc để bù vào. Bơm hỏng sớm, nhưng nguy hiểm hơn là nó che giấu chỗ rò. Nhìn đồng hồ áp vẫn thấy đủ, trong khi hệ thống thực ra đang có vấn đề.
Bảo dưỡng trạm bơm PCCC gồm những gì?
Theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm bơm nước chữa cháy, trạm bơm là tổ hợp gồm máy bơm chữa cháy, bơm bù áp và các phụ kiện được đấu nối thành hệ thống cấp nước cho chữa cháy, trong đó máy bơm chữa cháy gồm bơm chính, bơm dự phòng và bơm bù áp. Bảo dưỡng trạm bơm PCCC vì thế phải bao quát cả tổ hợp, không chỉ riêng từng chiếc bơm.
| Thiết bị | Nội dung kiểm tra, bảo dưỡng chính |
|---|---|
| Bơm điện chính | Chạy thử, đo dòng điện và áp lực, kiểm tra phớt, vòng bi, độ rung, cách điện motor |
| Bơm diesel dự phòng | Ắc quy và hệ thống sạc, mức và chất lượng nhiên liệu, dầu bôi trơn, nước làm mát, lọc gió, lọc nhiên liệu, củ đề |
| Bơm bù áp | Tần suất đóng ngắt, áp lực khởi động và dừng, phát hiện dấu hiệu rò rỉ đường ống |
| Tủ điều khiển | Chế độ tự động, đèn báo trạng thái, tín hiệu khởi động, chức năng báo lỗi |
| Công tắc áp lực, đồng hồ, van | Đối chiếu áp thực tế với giá trị cài đặt, kiểm tra van khóa ở đúng trạng thái mở |
Trong đó, việc chạy thử là phần quan trọng nhất và cũng hay bị làm sơ sài nhất. Bấm nút cho bơm quay vài giây rồi tắt thì chưa đủ. Bơm cần được chạy đủ lâu để đo áp lực, nghe tiếng máy, theo dõi nhiệt độ. Với bơm diesel, phải kiểm tra được khả năng khởi động bằng ắc quy, đúng như khi có sự cố thật.
Với dòng bơm Kaiquan mà Thiên Phúc Hưng đang cung cấp, có thể tham khảo quy trình bảo trì máy bơm Kaiquan định kỳ.
Bảo trì hệ thống bơm PCCC theo quy định

Bảo trì hệ thống bơm PCCC không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là trách nhiệm pháp lý của chủ cơ sở. Quy chuẩn ban hành kèm Thông tư 52/2020/TT-BCA quy định yêu cầu an toàn, kỹ thuật cho trạm bơm nước chữa cháy cố định qua các giai đoạn thiết kế, lắp đặt, vận hành, nghiệm thu, kiểm tra, bảo dưỡng và quản lý.
Trên thực tế, tần suất và nội dung kiểm tra cụ thể cần căn cứ vào quy chuẩn hiện hành, hướng dẫn của nhà sản xuất bơm và yêu cầu của cơ quan quản lý PCCC tại địa phương. Kết quả mỗi lần kiểm tra nên được ghi vào sổ theo dõi. Đây vừa là căn cứ khi cơ quan chức năng kiểm tra, vừa giúp kỹ thuật viên nhận ra các thông số đang xấu dần theo thời gian.
Cũng cần phân biệt rõ: bảo trì định kỳ do đơn vị kỹ thuật thực hiện không thay thế cho công tác kiểm tra, kiểm định của cơ quan PCCC. Hai việc bổ trợ cho nhau.
Khi nào cần sửa bơm chữa cháy?
Có những dấu hiệu cho thấy trạm bơm đã cần sửa chứ không chỉ cần bảo dưỡng:
- Bơm bù áp chạy liên tục hoặc đóng ngắt quá dày.
- Bơm chính tự khởi động mà không có lệnh hay sự cố nào.
- Bơm diesel khó nổ, ắc quy không giữ được điện.
- Khi chạy thử, bơm không đạt áp lực như lần nghiệm thu.
- Rò nước ở cổ trục, tủ điều khiển báo lỗi hoặc mất tín hiệu.
Sửa bơm chữa cháy khác sửa bơm thông thường ở một điểm: thời gian trạm bơm “không sẵn sàng” phải được rút ngắn tối đa. Vì vậy phương án luôn là xử lý từng thiết bị một. Bơm chính đang sửa thì bơm dự phòng phải ở chế độ sẵn sàng, và ngược lại. Ban quản lý tòa nhà hoặc đội PCCC cơ sở được thông báo trước khi bất kỳ thiết bị nào tạm ngừng.

Các hạng mục sửa phổ biến gồm:
- Thay phớt cơ khí, vòng bi.
- Xử lý kẹt trục.
- Đo cách điện và quấn lại motor.
- Thay ắc quy, củ đề, lọc cho động cơ diesel.
- Hiệu chỉnh công tắc áp lực.
- Sửa mạch khởi động trong tủ điều khiển.
- Tìm và xử lý điểm rò khiến bơm bù áp chạy liên tục.
Khi cần thay phụ tùng cho bơm Kaiquan, nên dùng phụ tùng đúng chủng loại. Bài phụ tùng máy bơm Kaiquan chính hãng hướng dẫn cách phân biệt.
Tòa nhà và nhà máy: cùng là trạm bơm PCCC nhưng ưu tiên khác nhau
Ở tòa nhà cao tầng và chung cư, trạm bơm thường đặt dưới tầng hầm, gần phòng bơm sinh hoạt. Việc bảo trì cần phối hợp chặt với ban quản lý, vì hồ sơ PCCC của tòa nhà phải luôn đầy đủ và cư dân cần được thông báo nếu có thử nghiệm gây tiếng ồn hoặc kích hoạt chuông báo.
Ở nhà máy, kho xưởng trong khu công nghiệp, hệ thống thường lớn hơn, đường ống dài hơn và phụ thuộc nhiều vào bơm diesel, vì nguồn điện có thể bị cắt khi xảy ra cháy. Lịch bảo trì nên lồng vào kế hoạch dừng máy của nhà máy để vừa làm được kỹ, vừa không ảnh hưởng sản xuất.
Thiên Phúc Hưng đã thực hiện nhiều công việc với cả hai nhóm khách hàng này:
- Bảo dưỡng trạm bơm PCCC cho tòa nhà cao tầng Quận 1.
- Bảo trì hệ thống bơm cấp nước và PCCC tòa nhà Tân Bình.
- Bảo dưỡng hệ thống bơm PCCC tại KCX Linh Trung 1.
- Khảo sát hệ thống PCCC tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
Cách Thiên Phúc Hưng thực hiện một lần bảo trì

Buổi làm việc bắt đầu bằng khảo sát hiện trạng. Kỹ thuật viên xem sổ theo dõi gần nhất, kiểm tra trạng thái các van và chế độ tủ điều khiển. Sau đó các bơm được kiểm tra và chạy thử lần lượt theo thứ tự đã thống nhất với ban quản lý. Bất kỳ lỗi nào phát hiện trong quá trình này đều được báo ngay, kèm phương án xử lý và chi phí để khách hàng quyết định.
Kết thúc, toàn bộ trạm bơm được đưa về đúng trạng thái chờ tự động. Khách hàng nhận báo cáo gồm thông số đo được, các hạng mục đã thực hiện và những điểm cần theo dõi ở kỳ sau.
Thiên Phúc Hưng hoạt động trong lĩnh vực máy bơm và thiết bị điện cơ từ năm 2009, đồng thời cung cấp máy bơm chữa cháy Kaiquan đạt chứng nhận UL/FM. Nhờ vậy, khi bơm cũ không còn đáng sửa, kỹ thuật viên có thể tư vấn luôn phương án thay thế phù hợp với thiết kế hệ thống.
Câu hỏi thường gặp
1. Bơm bù áp chạy liên tục có nguy hiểm không?
Có. Bơm sẽ nhanh hỏng, và đây thường là dấu hiệu đường ống chữa cháy đang rò rỉ hoặc có van không kín. Nên kiểm tra sớm thay vì chỉ thay bơm bù áp mới.
2. Bảo trì máy bơm chữa cháy có làm chuông báo cháy kêu không?
Tùy cách đấu nối của từng hệ thống. Một số thao tác chạy thử có thể kích hoạt tín hiệu báo động. Kỹ thuật viên sẽ thống nhất trước với ban quản lý để thông báo cho người trong tòa nhà.
3. Bơm chữa cháy ít khi chạy thì có cần bảo trì thường xuyên không?
Càng ít chạy càng cần kiểm tra định kỳ. Phần lớn lỗi của bơm chữa cháy như kẹt trục, ắc quy yếu hay tủ để sai chế độ đều sinh ra từ việc thiết bị đứng yên quá lâu.
Liên hệ bảo trì, sửa chữa trạm bơm PCCC
Một trạm bơm PCCC chỉ có giá trị khi nó chạy được đúng lúc cần. Nếu cơ sở của bạn chưa có lịch bảo trì rõ ràng, hoặc vừa phát hiện bơm bù áp hay bơm diesel hoạt động bất thường, hãy liên hệ Thiên Phúc Hưng để được khảo sát hiện trạng.
CÔNG TY TNHH ĐIỆN CƠ THIÊN PHÚC HƯNG
- VPĐD: 607B Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP. Hồ Chí Minh
- Hotline: 08.2334.3268 (Ms. Nhung)
- Zalo: 0913.532.862 (Mr. Thực)
- Email: info@dienco.vn

